몽골 이야기/몽골어 공부

타닐츨가 2020. 4. 7. 14:12


몽골어  공부

-  몽골어 간단회화 문장 모음2 -








[출처] :  유비코리아타임즈: 몽골한국신문 에서 옮긴글을 편집한 내용입니다. 


몽골   몽골어 공부 의   몽골어 간단회화 문장 모음  이야기입니다.      처음으로 가기   다음으로가기

문법을 참고 하시면 휠씬 쉽게 할 수 있을것 같습니다. 




19-1  동사 어간에 -магц(- могц, - мэгц, - мөгц). /   ~нгуут.   ~/~자마자.


①  ~ магц .  ~/~자마자.

Гэртээ    харьмагц    унтсан.          게르테     하리막츠      온트상.        집에 돌아가자마자 잤다.

Бороо ормогц   гэртээ   орсон.     버러:   어르먹츠   게르테   어르승.   비가 오자마자 집에 들어갔다.


Хувцсаа өмсмөгц шууд гарсан.      홉츠사:   움스묵츠 : 가르승.      옷을 입자마자 바로 나갔다.

Кино  эхэлмэгц   хүмүүс   чимээгүй  болов.  

키노  에헬멕츠     후무:    치메:       벌럽.   영화가 시작하자마자 사람들이 조용해졌다.


②  -нгуут .  -нгүүт.  ~/~자마자.   구어체에서 많이 사용된다.

Захиа   авангуут   хариу   бичсэн.        자히아   아왕고:     하료    비츠승.       편지를 받자마자 답장을 썼다.

Хоолоо   идэнгүүт   шүдээ   угаасан.  :얼러:    이등구트   슈데:      오가:.   밥을 먹자마자 양치질을 했다.


단어 보기

тэгэх - 그렇게 하다

шууд – 바로

хөдлөх – 움직이다, 출발하다

зогсох – 일어서다, 멈추다

чимээгүй – 조용하다

чимээгүй болох – 조용해지다

захиа – 편지

хариу – 답장, 답변

шүд – 치아,  

угаах – 닦다, 빨래하다

шүд угаах – 양치질하다



20-1   уул/–үүл. / –лга, (-лгэ, -лго, -лгө)  / –га, (-гэ, -го, -гө) /  –аа, (-ээ, -оо, -өө)  ~하게 하다, ~하게 시키다.


уул/–үүл . 단모음이나 자음으로 끝나는 동사어간에 연결한다.

яв – явуул.   Батыг явуул..  바티끄    야볼바트를 보내라.(바트로 하여금 가게 해라).


단모음으로 끝나는 동사 어간에 연결시킬 때에는 동사 어간의 단모음은 생략하고 연결시킨다.

хүргэ – хүргүүл.   Гэртээ ахаар хүргүүл.    

게르테 아하: 후르굴:.   집에 오빠가 데려다 주게 해라.


동사의 어간이 “ь” 끝나는  “ь” “и” 바뀌고 уул/–үүл 앞의 모음 하나가 생략되어 иул/–иүл 형태로 사용된다.

барь – бариул .   Эрвэйхээг   дүүгээр   бариул. 

에르웨헤:  ::   바룔.  동생이(동생으로 하여금) 나비를 잡게 해라.


–лга, (-лгэ, -лго, -лгө) 장모음이나 이중모음으로 끝나는 동사어간에 연결한다.

суу – суулга.  Зочдыг суулга.   저치디끄 소올라끄손님들을 앉게 해라.


–га, (-гэ, -го, -гө).  -р, -л, -с, -т 자음으로 끝나는 동사어간에 연결한다.

өмс - өмсгө.  Дүүгийн  хувцсыг   өмсгө.   ::     홉츠씨끄    움쓰끄.   동생이  옷을 입게 해라.


–аа, (-ээ, -оо, -өө). 동사어간이 단모음으로 끝나는 적은 수의 단어에 연결한다.

тар – тараа.  Цугларсан   хүмүүсийг   тараа.   초글라르상   후무::    타라:.   모인 사람들을 흩어지게 해라.



단어로 보기

шалга – 검사하다, 확인하다.      шалгуул – 검사하게 하다, 확인하게 하다.

унш – 읽다          уншуул – 읽게 하다.

хүргэ – 데려다 주다.   хүргүүл – 데려다 주게 하다.           

өмс – 입다.                              өмсгө – 입게 하다.

тар – 흩어지다.                         тараах – 흩어지게 하다.




21-1  ж + магадгүй (~할지도 모른다) / -х, -сан + байх(~ 겁니다/~ 같다) / юм шиг + байна(~ 같다).


①-ж + магадгүй (~할지도 모른다)

Өнөөдөр бороо орж магадгүй.  우느:드르     버러:      어르찌 마가뜨귀오늘은 비가 올지도 모릅니다.

Энэ тэмцээнд Заяа түрүүлж магадгүй. 

   템첸:    자야   투룰:   마가뜨귀.      경기에서 자야가 이길지도 몰라요.


② -х, -сан + байх(~ 겁니다/~ 같다) : 말하는 사람의 추측

Өнөөдөр бороо орох байх.  우느:드르    버러:    어러흐 배흐.    오늘은 비가 거예요.

Ээж гэрт ирсэн байх.          :  게르트 이르승. 배흐.            어머니는 집에 오셨을 거예요.


③ юм шиг + байна(~ 같다) : 말하는 사람의 추측.

Тэр хүн ирэх юм шиг байна.              테르 이레흐         식     .        사람이 같아요.

Тэр хүн ирж байгаа юм шиг байна.  테르   이르찌 배가:      .        사람이 오는 같아요.

Тэр хүн ирсэн юм шиг байна.           테르  이르승              .          사람이 같아요.


④ -х, -сан + шинжтэй (~ 같다) : 말하는 사람의 추측.

Энэ тэмцээнд Заяа түрүүлэх шинжтэй.    엔   템첸:  자야  투룰:레흐  신지테.   경기에서 자야가 이길 같아요.

Энэ тэмцээнд Заяа түрүүлсэн шинжтэй.  엔  템첸:  자야  투룰승      신지테.    이 경기에서 자야가 이긴 같아요.




22-1  피동태 (동사어간 + –гд ).   ~하여지다, ~되어지다. / 동사어간 +  – цгаа.   ~ 하다.


①피동태 (동사어간 + –гд )  ~하여지다, ~되어지다.

Туяа өчигдөр ажлаас халагдсан.     토야 우칙드르  아질라:  할락드승.   토야는 어제 해고되었다.

Хальтарч унаад өмд урагдсан.         할타르치  오나:  움드   오락드승.    미끄러져서 바지가 찢어졌다.


동사어간 +  – цгаа.    ~ 하다.

Сайн байцгаана уу.                             베츠가::.             안녕들 하세요.

Хурдан унтацгаа.                         호르당      온타츠가:.        빨리들 자라.


※보통동사어간 +  – цгаа4 + 시제어미, 명령어미형태로 연결하여 사용한다.

Шалгалтаа сайн өгцгөөгөөрэй.  샬갈타:    욱츠거::.   시험 잘들 봐라.



23-1  дараа . ~ 다음에. / хойно. ~ 뒤에 /  өмнө.  ~ 전에  /  хойш. ‘~ 이후에(~뒤에) .

.

① дараа.  ~ 다음에.

Чиний дараа Болд ирсэн.   치니:   다라:    벌드  이르승..  네 다음에 볼트가 왔다.

Хичээлийн дараа ангийн хурал болно.  히첼:다라:   앙깅호랄  벌른수업 다음에 학급회의가 있다.

Хоолоо идсэний дараа дасгал хийнэ.   :  :이뜨쓰니: 다라: 다스갈  :.  먹은 다음에 운동을 한다.


② хойно . ~ 뒤에

Гэрийн хойно морь байна.     게링:   허인   머르  밴.  뒤에 말이 있다.

Сургуулийн хойно оюутны байр байдаг.

소르골::    허인   어요트니   배르   배득.   학교 뒤에 기숙사가 있다.



③ өмнө .  ~ 전에.

Борооны өмнө хүчтэй салхи салхилдаг.   

버러:  우믄  후치테     살리흐   살힐딱.              비가 내리기 전에 강한 바람이 분다.

Шалгалт өгөхийн өмнө хичээлээ сайн давт.

샬갈트   우그힝:  우믄   히첼::      답트.        시험 보기 전에 공부를 많이 해라.

Та үдээс өмнө юу хийсэн бэ?  

   우데:  우믄 :        :       ?             당신은 오전에 무엇을 하셨습니까?


④ хойш .  ~ 이후에(~뒤에)

Өчигдрөөс хойш толгой өвдөж байна.

우칙드러:   허이쉬 털거이   웁드찌  .          어제부터 머리가 아픕니다.

Хоолноос хойш хийх ажил бага.

:얼르너:   허이쉬 :  아질     바크.         먹은 후에 일이 적다.

Та үдээс хойш юу хийсэн бэ?

   우데:  허이쉬 :    :       ?           당신은 오후에 무엇을 하셨습니까?



24-1  후치사 



①  төлөө (~을 위하여)

  Эрүүл энхийн(мэндийн) төлөө.     에룰:  엥힝:  툴러:.   건강을  위하여(술자리에서많이 씀)


орчим (~정도의, 가량의)

40 орчим насны хүн ирсэн.   두치 어르침  나스니    훙    이르승.   40 가량의 사람이 왔다.



шахам (,~ 가까운)

20 шахам хүн байна.    허르 샤함          .    20여명이 있다.


турш ( ~동안

Өдрийн турш бороо орлоо.   우드링:    토르쉬 버러:  어를러:. 하루종일 비가 왔다.



тулд (~위하여)

Турахын тулд дасгал хийж байгаа.   토라힝  돌드    다스갈     :     배가:.   빼기 위해 운동하고 있다.



хүртэл (~까지)

Улаанбаатраас Дархан хүртэл хэдэн км вэ?

올란::트라:     다르항       후르텔     헤뜽   킬미터르 ?       올란바타르에서 다르항까지 키로입니까?



байтугай (~커녕)

Надад 10000 байтугай 1000 төгрөг ч байхгүй.

나따드  아르왕미양가 배토가이 미양강 투그륵 배흐귀나한테 만원커녕 천원도 없다.



25-1  동사어간 + –аач,   요구, 지시./ 동사어간 + -г.  허용, 희망.  


동사어간 + –аач,

Гэрээ цэвэрлээч.     게레:     체웨르레:.    청소 해라.

Номоо уншаач.        너머:       온샤:.         읽어라.

Тэгвэл хурдан яваач. Хоцорлоо.  테그웰   호르당   야와:허처를러:. 그러면 빨리 가라. 늦겠다.


②동사어간 + -г.  허용, 희망.  

Ганцаараа байг.     간차::   배끄.      혼자 있게 놔둬.   

Хамт яваг.              함트    야와끄.      같이 가게 놔둬.





25-2  의문사   :  몽골어에 많이 쓰이는 의문사를 정리하면 다음과 같다.


- хэн (누가)

Өнөөдөр хэн аяга угаах вэ?    우느:드르          아이끄 오가: 오늘 누가 설거지합니까?


- хэзээ (언제)

Багш хэзээ ирсэн бэ?   박시     헤제      이르승   ?    선생님은 언제 오셨습니까?


- хаана (어디, 어디서)

Тэмцээн хаана болох вэ?  템쳉:    :       벌러흐 경기는 어디서 합니까?


- хир (얼마나

Өчигдөр хир олон хүн ирсэн бэ? 우칙드르  히르 얼릉     이르승  어제 얼마나 많은 사람이 왔습니까?


- яагаад ()

Чи яагаад ирээгүй вэ?      야가:    이레:      ?      너는 왔니?


- ямар (어떤)

Бат ямар хүн бэ?   바트 야마르      ?   바트는 어떤 사람입니까?


- яасан (어떻게 되었는가?)

Сургууль яасан бэ?    소르골:    야승   ?   학교는 어떻게 되었습니까?


-яаж (어떻게)

Их дэлгүүр лүү яаж явах вэ?  이흐 델구: :   야찌 야와흐 ?   백화점으로 어떻게 갈까요?


- юу (무엇)

Юу идэх вэ?   :   이데흐 ?    무엇을 먹을래?


- хэдэн ()

Чамд хэдэн төгрөг байгаа вэ? 챰드   헤뜽   투그륵   배가:  ?   너한테 돈이 얼마 있니?


- хэдийд (언제쯤)

Хэдийд явах вэ?   헤띠:     야와흐 ?   언제쯤 갑니까?


-аль (어느)

Чи аль сургуульд явдаг вэ?          소르골:드  야브닥  ?   너는 어느 학교 다니니?




26-1   첨사.  - шүү (주의환기) / - даа (다짐) /  -шүү дээ (단언) /  биз(확인) / - биз дээ (재확인) / - л , - ч(강조)


①양태첨사


- шүү (주의환기)

Надад бас нэг ном хэрэгтэй шүү.   나따드  바쓰 네끄    헤렉테   :.  나한테도 필요해요.


- даа (다짐)

Дараа жил заавал түрүүлнэ дээ.  다라  :   투룰:   :.   내년에는 이길 거야.


-шүү дээ (단언)

Би гэрийн даалгавраа хийсэн шүү дээ.  게링: :그와라: : : :.  나는 숙제를 했는데요.


= биз(확인)

Маргааш хуралд ирнэ биз?     마르가:   호랄드   이른   비즈?     내일 회의에 거지?


- биз дээ (재확인)

Өнөөдөр нэг дэх өдөр биз дээ?   우느:드르  네그 데흐 우드르 비즈 :?    오늘은 월요일이지?


②강조첨사


- л (강조)

Өнөөдөр Бат л ганцаараа ирсэн.  우느:드르  바틀  간차:이르승오늘 바트만 혼자서 왔다.


- ч (강조)

Ганаа ч сайн хүн шүү.    가나      :.    가나도 정말 좋은 사람이다.




27-1  부정 첨사 биш / үл / эс  아니다, 않다.


부정첨사(아니다, 않다)


- биш (구어체

 Өнөөдөр нэг дэх өдөр биш.   우느:드르  네그 데흐 우드르 비쉬.   오늘은 월요일이 아니다.


- үл (공식적인 표어나 문구)

 Орж үл болно.                   어르찌 벌른.                출입해서는 된다. (출입금지)

 Тамхи татаж үл болно.      타미흐 타타찌 벌른.     담배를 피워서는 된다. (금연)


- эс (문어체)

Дарга эс зөвшөөрөв.           다락   에쓰 좁쇼:릅.              사장님이 허락하지 않으셨다.

Түүний үгийг эс сонсжээ.   :우기: 에쓰 선스쩨:   그의 말을 듣지 않았다.


② 금지첨사 (~지 마라)


- бүү (공식적인 표어나 문구)

Зүлгэн дээр бүү гишгэ.      줄겐   :  기식.     잔디밭을 밟지 마세요.


- битгий(구어체)

Архи битгий их уугаарай.   아리흐 비트기: 이흐 :: 많이 먹지 마라.



тамхи татах – 담배 피우다.

тамхи битгий тат - 담배 피우지 마라.

баяр хүргэх – 축하하다.




28-1  수사  –дугаар/ -дүгээр. ~째         –уулаа/ -үүлээ.   ~이서 함께.


① –дугаар/ -дүгээр.  ~째.

Чи хэддүгээр анги вэ?    헫두게: 앙기 :     너는 학년이니?

Би хоёрдугаар анги.        허여르도가: 앙기.  저는 2학년입니다.


  –дугаар/ -дүгээр 숫자의 순서를 나타내지만 дахь , дэх, дох 나타내기도 한다.


Одоо хэддүгээр сар билээ?   어떠: 헫두게: 사르 빌레:    지금 월이지?

Одоо хоёрдугаар сар. (O)      어떠: 허려르도가: 사르.     지금 이월이다.

Одоо хоёр дох сар. (X)          어떠: 허여르 더흐 사르.


② –уулаа/ -үүлээ.  ~이서 함께.

Чи гэртээ хэдүүлээ амьдардаг вэ?  

게르테: 헤둘:: 엠다르닥 ?                              너는 (집에서) 몇이서 함께 사니?/누구누구와 함께 사니?

Би гэртээ ээж аав дүүтэйгээ дөрвүүлээ амьдардаг.

게르테: : : :테게: 두를:: 엠다르닥.     저는 어머니, 아버지, 동생과 함께 넷이서 삽니다.


Та нар хэдүүлээ явах вэ?       나르 헤둘:: 야와흐 ?        당신들은 몇이서 갑니까?

Бид гурав гурвуулаа явна.    비드 고릅 고롤:: 야운.             우리는 셋이서 갑니다.





29-1  접속사. 


① гэвч, гэхдээ, харин (하지만, 그런데).

Энэ хувцсыг авмаар байна.        홉츠씨끄 아우마: .    옷을 사고 싶어요.

Гэвч мөнгө дутаж байна.           겝치 뭉그 도타찌 밴             하지만 돈이 모자라요.


тийм учраас (그러니까, 때문에).

Маргааш найзын төрсөн өдөр.      마르가: :: 투르승 우드르.           내일은 친구 생일입니다.

Тийм учраас бэлэг авах ёстой.     : 오치라: 비렉 아와흐 요스테.     그러니까 선물을 사야 합니다.


тэгээд (그리고).

Өчигдөр Энхээтэй оройн хоол идсэн.   우칙드르 엥헤테 어러잉 : 이드승.   어제 엥케와 함께 저녁을 먹었습니다.

Тэгээд хамт кино үзсэн.                         테게: 함트 키노 우즈승.                    그리고 함께 영화를 보았습니다.


тэгвэл (그러면) .

 Ээж над руу яриагүй.          : 나뜨로: 야리아귀.        어머니가 나에게 전화 하셨습니다.

Тэгвэл чи өөрөө яриарай.    테그웰 :: 야리아래.    그러면 네가 전화 해라.


тэгсэн чинь (그랬더니).

Өчигдөр Заяатай таарсан.               우칙드르 자야태 :르승.          어제 자야를 만났습니다.

Тэгсэн чинь надад үүнийг өгсөн.     텍승 나따드 :: 욱승.    그랬더니 나에게 이것을 주었습니다.




30-1  공동태 (동사어간 + –лц).   함께 ~하다. / 상호태 (동사어간 + –лд). 서로 ~하다.


① 공동태 (동사어간 + –лц) .  함께 ~하다.


орох(들어가다)   –  оролцох(참가하다),      хэлэх(말하다)   –  хэлэлцэх(협의하다).


Ээжтэй хамт хоол хийлцсэн.                   :지테 함트 : :츠승.            어머니와 함께 요리를 하였다.

Би энэ хүнтэй үдэшлэг дээр танилцсан.  훈테 우데쉴렉 : 타닐츠승나는 사람과 파티에서 알게 되었다.


상호태 (동사어간 + –лд) . 서로 ~하다.


барих(잡다)     барилдах(씨름하다).     тэмцэх(경쟁하다)     тэмцэлдэх(서로 경쟁하다).


Би сая эгчтэй тааралдсан.              사이 에그치테 :랄드승..      나는 최근 언니와 마주쳤다.

Тэр хоёр хүүхэд зодолдож байна.   테르 허여르 : 저덜더찌 .   아이가 서로 싸우고 있다.





31-1   동사어간 + -хад.  ~ 때.  /   учир (учраас). ~하기(했기) 때문에, ~하니까(했으니까).


동사어간 + -хад.   ~ 때.


Усанд ороход усны хувцас хэрэгтэй.     오산드 어러허드 오스니 홉차쓰 헤렉테.   수영할 수영복이 필요하다.

Ахынд очиход хэн ч байсангүй.             아힌드 어치허드 배승귀.                오빠네 갔을 (갔는데) 아무도 없었다.



учир (учраас). ~하기(했기) 때문에, ~하니까(했으니까).


Бороо орсон учраас тэмцээн хойшилсон.  버러: 어르승 오츠라: 템쳉 :실승비가 왔기 때문에 경기가 연기되었다.

Өнөөдөр завгүй учир маргааш уулзъя.   우느:드르 자우귀 오치르 마르가: :. 오늘은 바쁘니까 내일 만납시다.





32-1  날짜와 시간.


Одоо хэдэн сар вэ?     어더 헤등 사르 ?    지금 월입니까?